الميرزا القمي
53
جامع الشتات ( فارسي )
طرف بدن را كه مىشويد بايد آنقدر كه در ميان آب است تا كف پا آب غسل به همه برسد ، بعد از آن طرف ديگر به همين نحو بشويد . 104 - سؤال : هرگاه كسى شب احتلام يا جنب شده باشد ، آب ميسر نباشد ، يا آب ميسر باشد خواسته باشد غسل كند ، نمازش قضا مىشود . آيا تيمم بكند بدل از غسل ونمازش را بكند بهتر است يا غسل بكند ونمازش را قضا كند ؟ جواب : بايد تيمم كند بدل از غسل ونمازش را ادا كند وهرگاه ممكن شود كه غسل كند وبه قدر يك ركعت را در وقت بكند ، غسل كند ونماز بكند . 105 - سؤال : شيخ زين الدين ( 1 ) در بعضي تصنيفات خود ذكر كرده است به آنكه در شستن رو ، در وضو ، مجرد ابتدأ از حد أعلى كافى نيست ، بلكه مىبايد نسبت به مجموع اجزاى رو ، رعايت غسل الاعلى ، بشود ، يعنى هر جزء بالا پيشتر از جزء پايين شسته شود . ومراد شيخ زين الدين از اين كلام چه چيز است ؟ وفتاوى آن صاحبىام در اين خصوص چه چيز است ؟ جواب : اظهر واشهر در نزد حقير ، وجوب ابتداء است از أعلى ، چنان كه اخبار دلالت بر آن دارد ، خصوصا روايت أبى جرير قاشى در كتاب قرب الإسناد ، وسند آن قوى است وخصوصا با ملاحظه وضوح دلالت ابتدأ به أعلى در غسل يدين كه قايل به فرقى نيست . واما تحقيق معنى ابتدأ به أعلى پس اظهر در نزد حقير اين است كه بايد هر مقدارى كه از رو ، مىشويد از جانب طول رو ، بايد اجزاى پايين همان مقدار پيش از اجزاى بالاى آن شسته نشود ، مثل آنكه هر گاه در أول ، نصف راست را مىشويد بايد اجزاى پايين آن ، بعد از اجزاى بالا شسته شود ، واما تقديم شستن اجزاى پايين آن بر اعلاى طرف چپ ضرر ندارد ، بلى تقديم آن عرفا امكان دارد ، همين كه عرفا صدق كند كه جميع أعلى را قبل از أسفل شست تقديم به عمل آمده است ، ولكن وجوب آن بر حقير ظاهر نيست .
--> ( 1 ) شيخ زين الدين بن علي بن أحمد عاملي معروف به شهيد ثاني وى كتاب الفيه شهيد أول را دو بار در دو كتاب جدا ، شرح كرده است يكى را " المقاصد العلية " ناميده كه شرح كبير است وديگرى شرح صغير است كه نامش همان " شرح الفيه " است ومنظور سؤال كننده ، همين كتاب است .